Rishikesh 2004     (in roze verwijzingen naar de site)

Rondzend 1 21 jan

Gisterochtend om 5 uur ben ik hier in Rishikesh weer aangekomen, en het is alsof ik pas de week ervoor weggegaan was, het past allemaal weer precies. Toen ik nog in Nederland was, was alles van India vaag, alleen glimps kwamen langs, zoals het eten van een sizzler (dat is een gerecht waarbij je je eten krijgt in koolbladeren op een hete steen, als dat opgediend wordt, stoomt het heel erg). En nu ben ik hier, en alles is weer precies zoals het was. En alles in Nederland is nu gelijk weer ver weg.

Ik heb een heel oninteressante reis gehad (die zijn het beste), alles op tijd, in Delhi landde het vliegtuig om 10.35 en om 10.55 zat ik al in de taxi. Er was alleen veel mist onderweg, dus kwamen we pas om 5 uur 's ochtends aan. Gelijk gaan slapen, en om 11 uur was ik weer wakker, boodschapjes gedaan: wasknijpers, bord en bestek, kaarsen, dat soort dingen, daarna nog even een middagdutje en om 1/2 4 zat ik weer bij de satsang. Ik had verwacht de hele dag op bed te moeten blijven, maar het ging gewoon, alleen maar een klein beetje moe. Ik zat helemaal vooraan (we laten daar altijd plaats vrij voor de mensen die net aangekomen zijn) en ShantiMayi keek naar mij, en als zij je aankijkt, en je durft terug te kijken, dan gaat je hele hart open. In die ene blik zit al haar liefde. Ik had gehoopt dat ze mij persoonlijk met woorden zou begroeten, maar met die blik zijn dat soort oppervlakkigheden niet meer nodig.

Vandaag weer uitgeslapen, en weer satsang. ShantiMayi had het over zelfacceptatie; ze zei: hoe kan je maar denken aan "Zelf"realisatie als je je "zelf" nog geeneens kan accepteren. Als je de acceptatie van anderen nodig hebt, omdat je die niet aan jezelf kan geven.

Morgen begint de Vipassana weer, 10 dagen 6 uur per dag mediteren en buiten de meditatie ook zwijgen, geen lezen, geen schrijven, helemaal geen woorden. Een van de dingen die ik uit Nederland vergeten ben, is een wekker. En gisteren bij het winkelen was ik hem weer vergeten. Dus nu heeft iemand er eentje voor me gekocht, want Vipassana begint iedere ochtend om 5 uur.

Verder is er nu niets te vertellen, straks nog een kopje thee drinken, en een beetje borduren. (Ik ben sinds een paar maanden aan het borduren geslagen, een heel fijn werkje, 7 steken op een centimeter voor wie dat wat zegt, jaren heb ik dat niet gedaan, voor het laatst op de middelbare school, en op een gegeven moment kreeg ik van mijn moeder zo'n borduurkussen om af te maken, en sindsdien ben ik er weer aan verslingerd. Ik maak nu een yantra van Durga, dat is een van de Hindu hoofdgodinnen, zij verslaat alle demonen, en daarvoor heeft ze van alle goden een wapen gekregen.) Vroeg slapen, en vroeg weer op. (Veel later bijgevoegd een foto van de yantra.)



Rondzend 2 1 feb

Ik ben er weer uit, uit de Vipassana. Heel langzaam, heel voorzichtig weer wennen aan mensen aankijken, praten, en nu weer e-mail lezen, bedankt iedereen die gereageerd heeft. Meer nog dan vorig jaar merk ik nu pas hoe ver dat gaat: zo een 10 dagen zonder contact. En nu aan het eind moest ik echt me zelf een beetje er toe zetten om weer contacten aan te gaan. Jaren geleden heb ik eens een tijdje gevast. En toen ik vond dat ik weer moest gaan eten - ik was heel slap geworden, kon bijna geen trap meer oplopen - moest ik mezelf daar ook toe dwingen.

Fysiek ging het allemaal veel beter dan vorig jaar: toen moest ik me ieder uur wel drie keer mijn benen anders leggen. Nu ben ik vlak voor Shantimayi's stoel gaan zitten, ik dacht dat dat me wat zou helpen, en inderdaad de meeste keren kon ik een hele zitting (een uur of 5 kwartier) blijven zitten zonder me te verroeren, behalve af en toe mijn hoofd wat naar voren of naar achteren. In de eerste twee dagen had ik vreselijk slaap, iedere 10 minuten ofzo zakte ik weer weg, en schrok dan weer op, of dan zat ik te dromen. Totdat ineens het besef kwam dat adem energie is, en iedere inademing voelde ik het door mijn hele lichaam gaan. Bansi heeft me dat natuurlijk al 100 keer verteld, maar nu voelde ik het ineens. Toen ging het ineens ontzettend goed, ik zakte (dat uur en dat daarna tenminste) niet meer weg in slaap.

Ik heb deze keer niet zoals vorig jaar van die flitsende ervaringen gehad, maar "gewoon" ervaringen van in vrede zijn. Heel kleine glimps van de eenheid van alles, en hoe het ego dat in de weg zit. Als de rijstkorrel die ik eet geen ego heeft is het voor haar net zo goed dat ze door mij opgegeten wordt als wanneer ze gezaaid zou worden en weer een nieuwe rijstplant zou worden (of vergeten zou worden en dan in een hoekje zou beschimmelen). Het principe van Vipassana is om al je aandacht bij de ademhaling te hebben, en als je dan merkt dat je je hebt laten vangen door de gedachtenstroom, en dus niet meer met de aandacht bij de ademhaling was, om dan die gedachte los te laten en weer terug te keren tot de ademhaling. Op die manier leer je steeds beter te herkennen hoe je je steeds weer laat vangen door gedachten, zelfs als je dat helemaal niet wilt. Je kan wel denken: dat is een makkie, alleen maar letten op je ademhaling, maar probeer het maar eens. Op een gegeven moment raakte ik steeds vast in fantasieen zovan: als ik weer terug in Nederland ben ga ik heel goed worden in websitebeheer en een eigen bureau daarvoor beginnen, of ik vind een hele leuke baan, of de buurman gaat verhuizen (diegene die zijn schuur achter onze tuin gebouwd heeft) en dan kopen wij dat land achter onze tuin en ga ik een hele mooie beeldentuin maken. En ik bleef daar maar in terug komen, ik kreeg er genoeg van. Toen vroeg ik mezelf: waarom kom ik steeds in dit soort fantasieen terecht? Dat mag eigenlijk niet in Vipassana, je moet de gedachte gewoon laten gaan, zonder oordeel, en zonder er verder bij stil te staan, maar ik deed het toch. Mijn antwoord kwam direct: ergens vind ik mezelf niet goed genoeg, ik ben niet tevreden over mezelf. Dus daarna iedere keer als ik zo'n fantasie krijg, herhaal ik in mezelf: I am perfect as I am!!! De vorige keer heb ik over Durga geschreven. Ik heb deze zin: "I am perfect as I am" aan Durga gegeven als extra wapen, en ik kan nu iedere keer Durga roepen als ik weer in zo'n fantasie zit. Wat deze fantasieen doen is dat ze je energie uit het moment zelf weghalen, en je uiteindelijk heel moe wordt, zonder dat er iets veranderd is. Ik ben in de winkels aan het rondkijken om een mooi beeld van Durga te kopen, en ik ga de puja voor haar leren. Een puja is een soort eredienst, en iedere godheid heeft een eigen puja.

Verder vandaag heel rustig aan gedaan, moe, maar goed moe. Dit was het voor nu, strakjes lekker eten, heel veel liefs,  

Rondzend 3 6 feb

Deze week voornamelijk bezig geweest met het hervinden van mijn ritme, en ik moet zeggen dat me dat nog niet gelukt is: ik ben moe en heb vaak pijn. Ik moet nu dus heel scherp zijn op welke activiteiten energie kosten en welke energie opleveren. Maar ja: ik ga al niet shoppen in Rishikesh, of een dagje op en neer naar Haridwar, en ik doe al geen seva in de vorm van satsanghal of WC's schoonmaken. Als ik op een dag aan een puja deelneem, en naar satsang ga, is het eigenlijk al teveel. Dan kan ik minder vaak in de restaurants gaan eten waar de sangha altijd eet, want al dat gebabbel is soms ook vermoeiend, maar als ik dat niet doe, dan voel ik me snel een beetje alleen, en buitengesloten, dat heb ik vorig jaar gemerkt. Misschien moet ik juist wel aan de 5 uur ochtendmeditatie meedoen, krijg ik daar energie van. Ik weet het niet. En ik ben nog geeneens aan mijn muzieklessen begonnen. Ik word er een beetje verdrietig van.

Vandaag mijn eerste dip in de Ganga genomen. Een kwartiertje lopen naar bovenstrooms is een mooi strand, met een aantal daarheen gegaan. Prachtig is de Ganga, er waren veel roofvogels die langs de hellingen zweefden, zo majesteitelijk. Het lijkt eerst heel koud, maar als ik er dan ingegaan ben, en weer eruit loop is het helemaal warm rond mijn buik. Dat is dus het enige wat ik gedaan heb vandaag, verder lekker in mijn hangmat gelegen, en geborduurd. En nu mailen. En mijn knie doet pijn.

Gisteren zag ik een vrouw lopen met aan haar hand een kindje van een jaar of 5, prachtig opgedost zoals sommige van die Indiase kinderen zijn. Maar de vrouw hield haar zo vast, dat ze helemaal niet met haar voeten bij de grond kon komen, en het kind hield zich helemaal slap, even dacht ik dat het kind dood was, dat was zo'n eng gezicht. Maar even later zag ik het kind gewoon op eigen benen staan, terwijl de moeder haar buigingen maakte bij een tempel. Je ziet zoiets in Nederland ook wel, een moeder die haar kind helemaal meesleurt, ik voel dan altijd pijn voor dat kind en die moeder, maar dit kind protesteerde geeneens, probeerde geeneens mee om zelf te lopen. Raar.

De ashram waar ik heen ga is de ashram van Sri Hansraj Maharadji, en de ashram is traditioneel hindoeistisch. Maharadji is de guru van ShantiMayi, en hij heeft haar toestemming gegeven om haar Westerse discipelen in de ashram te ontvangen. ShantiMayi zelf wil zich niet op enig geloof of stroming vastpinnen. Zij gebruikt veel dingen uit het boeddhisme, maar ook uit het christendom en allerlei andere stromingen, aboriginals, whatever. Zij "is" niet "iets". Ze zal ook niemand adviseren om het eigen geloof op te geven.

Zo ik zit al weer bijna een uur achter dit ding, het is voorlopig genoeg. Iedereen bedankt voor alle reacties. Dat geeft mij weer een beetje push om deze brieven te schrijven, maar ik doe het ook voor mezelf hoor: het helpt om alles een beetje op een rijtje te krijgen. Veel liefs, Chundra

 Rondzend 4 9 feb

Gisteren heb ik nog geschreven, maar ik wou toen gauw ophouden want ik wilde de maan zien opkomen over de bergen heen, dat is een heel speciaal gezicht, vooral met de volle maan die het gisteren was. Maar het duurde toch te lang voordat ze kwam, en het is hier als de zon weg is nog behoorlijk koud, dus ik ben toch maar naar binnen gegaan, toen heb ik later nog wel gekeken, maar toen was ze allang een eind over de rand van de berg heen. Het is hier behoorlijk koud en nat geweest, maar de temperaturen beginnen nu op te lopen overdag. Ik heb mijn hangmat weer opgehangen en kan nu heerlijk genieten, vooral 's ochtends rond 1/2 10, want dan komt de zon over de bergrand heen. Maar volgens mij heb ik hier vorig jaar ook over geschreven. Ik ben nog veel bezig geweest met dat moe zijn, het was heerlijk om dat op te schrijven; volgens mij ben ik toch nog teveel bezig met "doen", dit doen, dat niet doen. Als ik er nou gewoon "ben", dan kan er van alles gebeuren, zonder dat het me uitput. Ik heb in ieder geval vandaag heerlijk uitgerust, en ik ben nu niet zo moe.

Vanmiddag mijn eerste muziekles weer gehad, deze keer alleen nog maar toonladderoefeningen, verbazend hoe die oefeningen, waarvan ik sommige al sinds vorig jaar India niet meer gedaan heb, zo gemakkelijk terugkomen. Dan schrijf ik een bepaalde volgorde van noten op, en dan zegt het me niets, en zodra ik het begin te spelen komt er ineens een klik, en dan gaat het vanzelf. En zelfs die simpele oefeningen zijn zo mooi.

Maandag. Vanmiddag weer een lijk in de rivier zien drijven. Vorig jaar was er een aangespoeld vlak onder mijn hotel, en ik was er toen behoorlijk van onder de indruk, maar nu: ik lag in mijn hangmat, en iemand kwam het balkon op en wees me erop, gewoon, net zo als wanneer hij me op een bijzondere vogel zou wijzen, nog met wat minder opwinding dan dat, hij dreef daar zo vredig, het was een baba, een heilige man, dat zag je aan zijn oranje onderkleed. hij dreef in het midden van de rivier, en nu dacht ik ook: hij komt vanzelf ergens aan land, en dan zullen ze daar wel voor hem zorgen. Ik heb een Gayatri-mantra voor hem opgezegd, en ben verder gegaan met mijn puzzelboekje. Zaterdag de maan wel zien opkomen Hij kwam precies om 9 uur over de bergen, eerst ziet ze er dan een beetje gelig en wobbelig uit, en pas als ze hoog in de hemel staat, is ze strak en wittiger. Toen heb ik uitgerekend als ze in 28 dagen weer op dezelfde tijd opkomt na steeds later opgekomen te zijn, moet ze de volgende dag 24/28 uur later opkomen, en dat klopte redelijk op zondag kwam ze rond 1/4 voor 10, maar toen was het erg bewolkt, en zag ik alleen maar glimpsen (is dat een echt nederlands woord trouwens, ik gebruik het heel veel, maar ik weet het niet zeker). Vanavond ga ik niet meer kijken: 10 uur was eigenlijk al laat, de laatste tijd ga ik rond 9 uur naar bed, en slaap dan tot ik wakker word, als ik dan op tijd wakker ben voor de havan om 7 uur: fijn, of als ik op tijd ben voor de durga puja om 8 uur: fijn, anders is het ook prima.. Ik voel me de laatste dagen weer heel goed, een beetje verstild, heb niet zoveel behoefte aan veel gepraat om me heen, dus ik ben vanmiddag maar eens wezen lunchen in een "niet-alleen-voor-buitenlanders" restaurant, dat is ook nog eens aanzienlijk goedkoper, 20 roepies voor een tali, dat is wel zo'n beetje het lokale eten: een bord met vakjes, met rijst, groente, een linzensaus, een chutney-achtig iets, rauwe rettich-schijfjes en curd (een soort kwark) en dan nog een paar knapperig warme chapati's erbij (dat zijn pannekoekjes). Heerlijk. Bij de restaurants waar ik normaal ga, betaal je rond de 60 roepies voor een maaltijd.

Vanmorgen hebben we met ShantiMayi 96 lange medicine boeddha mantra's gereciteerd. Prachtig om te horen hoe de hele groep langzaamaan in een cadans komt, op een toonhoogte gaat zingen, en hoe de helende energie zich steeds sterker opbouwt, om dan aan het eind losgelaten te worden. Ik zou toch heel graag, weer terug in nederland, ook dat soort dingen willen doen, maar ja, organiseer het maar, en wie doet er dan mee... Ik ga weer ophouden, iedereen die geschreven heeft heel erg bedankt, al de gierende wind in nederland... Het allerbeste, en moge de lente bij jullie ook maar gauw komen, Chundra

Rondzend 5 14 feb

Alweer bijna een maand hier. Tijd zegt niet zoveel op het ogenblik, ik ben hier en plak de vorige keren dat ik hier was aan deze keer, en ertussenin is nu heel vaag... totdat ik een e-mail krijg van Cees, waarin hij me vertelt dat ik een oproep heb om op een sollicitatiegesprek te komen. Hoe is dat mogelijk, terwijl ik in alle sollicitaties die ik doe (moet doen om mijn WWuitkering te houden) schrijf dat ik een burn-out heb, maar dat de verzekeringsarts verklaard heeft dat ik kan werken. Daar kunnen ze toch wel uit snappen dat ikzelf vind dat ik er nog niet aan toe ben. Dan ben ik weer even terug in die andere wereld. Gelukkig heeft Cees aangeboden om die mensen op te bellen, hij maakt er wel wat moois van.

Gisterochtend hebben we met ShantiMayi een heel mooie meditatie gedaan, body-puja noemt ze het. De kern ervan is dat je je hele lichaam langsgaat en alle onderdelen ervan bedankt en loving kindness stuurt. Meestal zijn we helemaal niet bezig met ons lichaam totdat het ons in de steek laat. En we realiseren ons niet wat dat lichaam allemaal presteert, dag in dag uit. Ikzelf zie steeds beter en beter dat mijn lichaam me helemaal niet in de steek gelaten heeft, maar heeft proberen me te waarschuwen. Ik heb alle waarschuwingen in de vorm van pijnen en vermoeidheid steeds genegeerd, totdat het op een gegeven moment te erg werd, en zelfs toen moest er nog een auto-ongeluk aan te pas komen voordat ik eindelijk inzag dat ik echt niet langer door kon gaan met mijn veel te harde werken, mijn perfectionisme, en mijn alles willen hebben zoals het mij goed leek. Nou ja, enzovoort. Nu is het zo, dat mijn lijf heel snel aan de bel trekt als ik net iets te hard wil, en ik vind dat prima zo, er bouwt zich nu niets op, er is geen ruimte om mij te veel uit te putten. Dit leert mij nu heel scherp om heel goed te kijken hoeveel ik kan hebben. Ik verwacht dat ik in de toekomst wel weer wat meer ruimte krijg van mijn lijf, maar nu kan ik dat klaarblijkelijk nog niet hebben.

Ik lag helemaal achteraan, er waren zo'n 60 of 70 mensen. In het begin kwamen er nog een paar laatkomers binnen, en er waren niet genoeg kleedjes om op te liggen. Dus er werd gevraagd aan mensen die op de vilten kleden lagen om een matje af te geven, dus lag er een hoopje matjes vlak bij mij, ik wou die mensen die binnen kwamen laten weten dat er nog matjes lagen en ik was er niet bij wat ShantiMayi aan het zeggen was, en in die hele zaal ik achteraan, kwam het haarscherp; "Are you with me, there in the back, Chundra?" Ze is zo scherp, oplettend, nooit boos, ongeduldig, maar ze ziet alles. Toen kon ik zeggen dat er nog kleedjes lagen, en alles was weer opgelost.

Ik merk dat ik me alleen voel als ik niet vaak onder de mensen kom, maar dat het me enorm vermoeit om teveel te socialiseren, al dat gepraat binnen de sangha is heel vermoeiend. Dus ik heb me al aangewend om direct na de Satsang de zaal uit te gaan, dan ga ik kijken naar de ondergaande zon. Ik realiseerde me dat wat ik mis voornamelijk het vanzelfsprekende samenzijn met Cees is, dat je rustig samen TV kan kijken, of de krant lezen zonder dat je van alles met elkaar moet, terwijl je toch samen bent. Dit weten maakt het me gemakkelijker om met deze spagaat om te gaan. En zo merk ik deze periode hier, dat allerlei dingen steeds duidelijker en scherper worden. Ik vind heel veel rust, en daar ben ik enorm blij mee.

Zo, mijn uur internet is weer voorbij, nog even wat borduren (dat is zo heerlijk, in de hangmat, met alle geluiden om me heen, het geklingel van de klokken in de tempel, de vogels, de brommers op de straat, gesprekken van ver weg, heel rustig zitten te borduren aan mijn yantra), en dan lekker slapen. Heel veel liefs, het allerbeste, en mogen jullie ook af en toe iets van die rust genieten, haal maar een paar keer diep adem, en denk nergens aan dan aan die adem, en je voelt al iets van wat ik voel.

Rondzend 6 26 feb

Maandag 12 feb Vandaag voor de tweede keer naar de tandarts geweest, vorige keer was alleen X-ray en kijken wat gedaan moest worden. Vandaag het echte werk: ik had een kies, die gelukkig al een zenuwbehandeling gehad had, en daar was een stuk vanaf gebroken, dus die hebben ze nu helemaal afgeboord, en er zit nu een tijdelijke kroon op. Gelukkig dus geen verdoving nodig gehad, dat vind ik altijd vervelend, dan loop je een halve dag met een scheve mond. In de stoel kan je altijd heel goed oefenen met ontspannen, en ik merkte dat het heel gemakkelijk was als ik de persoon die met me bezig was kon vertrouwen, maar een tweede, een leerling waarschijnlijk, is ook nog bezig geweest met scaling noemen ze dat, de tanden goed schoonmaken, en hij zat de hele tijd ergens anders heen te kijken, en dat vochtafzuigapparaat zat niet goed in mijn mond, en dat zat gewoon niet lekker. Toen merkte ik dat ik veel gespannener was dan bij die andere, maar ik heb mezelf maar gezegd dat hij geen kritieke dingen aan het doen was. En toen lukte het met wat meer moeite toch ook om mijn lijf te ontspannen.

Aanstaande zondag nog een keer om een definitieve kroon te zetten en dan is het klaar, een kroon kost 1500 roepies, bijkomende kosten 240 roepies, dat is 1740/55 = nog geen 35 euro. Als je twee kronen wilt zetten heb je je reiskosten er volgens mij al uit. Mijn muziekleraar en zijn vrouw moesten ook naar de tandarts, dus die zijn met me meegeweest: ik neem een taxi die me bij het hotel komt ophalen, daar wacht, en dan direct terug naar het hotel, als ik moet lopen naar de taxi-standplaats kost me dat teveel energie, of met zo'n riksja geval, dat is nog veel goedkoper, maar ik vind het wel best zo. En zo kan ik nog eens iemand meenemen. De directeur van het dental hospital is ook een muziekstudent van hem, dus daar even dagzeggen, je wordt er niet sneller door geholpen, maar het geeft een vertrouwd gevoel. Een muziekleraar wordt hier erg serieus genomen, deze directeur knielt en raakt de voeten van zijn vrouw aan. Muziek is hier erg belangrijk, en een muziekleraar is voor de student een guru.

Donderdag 26 feb. Een hele tijd niet geschreven, ik heb het redelijk moeilijk gehad, voelde me veel eenzaam en alleen, vooral als ik uit eten ging, "iedereen" zit altijd samen, en soms mag ik erbij komen zitten, maar soms niet, en er komt zelden iemand bij mij zitten. Ik was ook weer veel moe, had minder energie dan ik normaal in Nederland heb, toen heb ik dat afgelopen maandag aan ShantiMayi gevraagd, en ook dat als ik zo moe was en pijn heb dat het dan veel moeilijker is om alle emoties een beetje onder controle te houden. Zij zei dat als je hier bent er op een bepaald niveau heel veel gebeurt en dat dat gewoon energie kost, dus dat het voor iedereen normaal is om wat sneller moe te zijn. En over die emoties zei ze dat ik die gewoon moest voelen, niet wegduwen, maar ze ten volle laten zijn, en dat te zien, maar niet ermee aan de haal gaan, en dat het niet erg was om veel te huilen. En ik moest donderdag bij Satsang vertellen hoe het met me ging.

Woensdagochtend bij het ontbijt was er iemand bij mij aan tafel komen zitten, leuk, gezellig, komt er nog iemand bij zitten, beginnen zij met haar tweeen over een of ander feest te praten wat ze voor iemand anders gingen geven. Toen voelde ik me erg buitengesloten, en begon boos te worden. Nou ja, huilen enzo, maar gelukkig hebben we er goed over kunnen praten, wat me bijbleef was dat ze zei dat ik overgevoelig was over dat soort dingen, en dat mensen dat voelen, en daarom instinctief, niet bewust, mij een beetje vermijden, en ik denk dat ze daar heel erg gelijk in heeft. Zo'n gebeurtenis geeft mij fysiek een hele schop, ik kon bijna niet meer lopen, gelukkig heeft een van de twee mij thuis gebracht en thee voor me gezet. De mensen van het restaurant en van mijn hotel zeggen dan later: you were very sick this morning, met heel veel concern. Ik laat dat dan maar zo, want in wezen klopt dat ook.

Die avond met een meisje (nou ja ze is al 34) gepraat, zij is in staat om mij over allerlei dingen te laten praten, op een gegeven moment vertelde ik over Flip, voor degenen die dat verhaal niet kennen: Flip was een studiegenoot van mij, en we waren met ons vieren op stage gegaan naar de KaapVerdische Eilanden, een stelletje en Flip en ik. We zouden twee aan twee op verschillende plaatsen onderzoek doen, en ik had eigenlijk liever samen met de andere vrouw gegaan, maar ja... Flip en ik hebben bijna een half jaar met ons tweeen in een kamertje gewoond en gewerkt, met alle spanningen en toestanden vandien, zonder de intimiteit en sex van een relatie om het te verwerken. Op de laatste dag van ons veldwerk is hij van de helling gevallen, en heeft hij zijn been gebroken. De volgende dag is hij naar een ziekenhuis een eiland verderop gebracht, en ik ben met hem meegegaan om hem te verzorgen. Binnen een week was hij gestorven, aan een embolie, op het laatst had hij erge koorts van de gangreen. De volgende dag kwam ik weer terug op ons eiland, en eigenlijk wilde ik het liefst zo snel mogelijk terug naar Nederland, de crematie bijwonen en bij mijn vrienden zijn. Maar het stelletje wilde samen met ons drieen rouwen, dus zijn we eerst naar hun werkplek gegaan, omdat zij daar afscheid wilden nemen, een week, en daarna naar Nederland naar zijn ouders. Wat er gebeurde was dat we voor het zicht met ons drieen waren, maar dat zij samen van alles hadden, en 's avonds altijd samen in hun slaapkamer verdwenen. Maar tegelijkertijd beletten zij mij om naar anderen te gaan, en ik kon met hun niet praten over al de onafgemaakte zaken tussen Flip en mij, dat ik nog gewoon boos was op hem, maar dat nooit meer met hem kon oplossen, zij hadden een heel romantisch ideaal over rouw verwerken, en dan gingen we met ons drieen een brief schrijven aan Flip's vrienden en familie, en hele discussies over ieder woord. En ik was gewoon niet sterk genoeg om gewoon mijn eigen zin te doen, en weg te gaan. Ik heb me in die periode heel eenzaam gevoeld. Uiteindelijk na een aantal dagen bij zijn ouders is het me gelukt om naar huis gegaan, het voelde als ontsnappen. Mijn huisgenoten hebben mij toen heel goed opgevangen. Ik heb deze hele episode eigenlijk weggeduwd, en ineens kwam het allemaal boven tijdens mijn gesprek met dat meisje. En toen realiseerde ik me ineens dat al dat spastische gedoe met gezelschap weleens daarmee te maken kon hebben. Een enorme opluchting gaf dat. Sindsdien voel ik mijn hart zo open, zoveel liefde voor iedereen, vandaag tijdens het zingen van de Ganesh-mantra kwamen ze heel duidelijk in mijn gedachten, het stelletje, en toen heb ik het ze vergeven. Als ik weer terug ben, wil ik zeker contact met ze opnemen, en met ze praten. Ik weet zeker dat ze het nooit zo bedoeld hebben, en ook helemaal niet in de gaten hadden wat er met mij aan de hand was, ze hadden het ook druk genoeg met hun eigen emoties.

Tegen ShantiMayi verteld dat ik nog net zo moe was, en net zo veel pijn had, but.. en dan interrumpeert ze (doet ze wel vaker) zegt ze: meestal hou ik niet van but's maar deze vind ik wel leuk, ga door. en haar heel kort verteld dat ik veel gekeken en veel gezien had en gehuild had, en dat mijn hart nu zo open is en dat ik me ook heel kwetsbaar voel, en dat dat goed aanvoelt. Ik heb haar bedankt, want al deze dingen gebeuren zo duidelijk door haar invloed, en zij heeft vervolgens mij bedankt, omdat dit soort dingen direct het resultaat van haar werk laten zien. En nog meer, maar het is altijd verbazend hoe snel ik de precieze woorden vergeet. Maar ik heb de tape van deze satsang besteld, dus ik kan het later nog eens horen.

Zo, dat was een heel verhaal, en ik ben heel blij dat dit allemaal gebeurd is. (En ook fijn om het allemaal op te schrijven.) Nu nog een week satsang, dan op de 7e maart begint mijn tweede vipassana, en daar kijk ik erg naar uit. Daarna is mijn tijd hier al weer bijna voorbij, het is goed zo. Heel veel liefs uit een steeds warmer wordend Laxman Jhula, Chundra

Rondzend 7 2 maart

Heel erg hartelijk bedankt voor al jullie lieve en aanmoedigende mailtjes. Ik merk dat het voor mij heel goed is om het allemaal op te schrijven, en als ik dan in jullie antwoorden zoveel herkenning en begrip zie is dat dubbel goed. Cees dacht dat het lichamelijk nu beter met me gaat dan voorgaande jaren, dat is niet zo, het verschil is dat ik nu veel voorzichtiger ben met mijn lichaam, veel meer rust neem, geen pijnstillers slik (alleen tijdens de reis) en vooral situaties met veel drukte vermijd. Daarom heb ik dit jaar nog geen enkele keer gehad dat ik een hele dag in mijn bed moest blijven. En dat is iets om trots op te zijn. Aan de andere kant, ik heb nog geen enkel uitstapje gedaan (behalve naar de tandarts), en ik moet veel dingen laten lopen, bijvoorbeeld vanmiddag was er een dansvoorstelling met muzikale begeleiding van de zoon van mijn muziekleraar, en ik had er heel graag naar toe gegaan, maar ik had vanochtend al pijn aan mijn knie, en was al moe van het trappenlopen om mijn ontbijt te bemachtigen, dus het kon gewoon niet. Maar het is wel moeilijk om consequent te blijven.

Een vriendin van me is aangekomen. Ik had voor haar de kamer naast mij geboekt, ze zou op donderdag aankomen, maar ze kwam maar niet, blijkt ze een hele tijd aan het zoeken geweest te zijn, maar ze kon Sri Ram maar niet vinden, is te begrijpen, de ingang van het guesthouse is tegelijkertijd tweede hands boeken winkel. en er staat wel Shree Ram Guesthouse, maar de letters zijn relatief klein en ze staan midden in een menigte andere letters. Dus was ze maar ergens anders naar toe gegaan. Gelukkig was ik vrijdag wat boodschappen gaan doen, kwam ik haar op straat tegen. Toen is ze gelijk verkast. Het is erg fijn dat ze er is, we kletsen heel veel, gaan samen eten. en ik merk dat als ik samen met haar ben, dat contact met anderen veel soepeler gaat, minder beladen is. Nu zit er geen spanning achter. Verder ben ik mezelf nu heel goed aan het observeren, wat voel ik, wat doe ik, in allerlei sociale situaties. Het rare is inderdaad dat ik vaak eerst mezelf terugtrek uit de situatie, en vervolgens de "anderen" er de schuld van geef dat ze me buitensluiten met vervolgens alle emoties van eenzaamheid, jaloezie, enzovoorts.

Vanmorgen hebben we een meditatie gedaan. Een belangrijk onderdeel daarvan was de volgende sankulp (belofte): as long as space remains, as long as sentient beings remain, may I too remain, to dispell the sufferings of the world. Vertaald: Zolang als de ruimte zal bestaan, zolang er gevoel hebbende wezens bestaan, moge ik ook blijven om het lijden van de wereld te verlichten. Dit is de sankulp van onze lineage (een lineage is een reeks master - discipel wordt master - nieuwe discipel - enzovoort) Toen werd het me weer zo duidelijk dat ik eerst aan mezelf moet werken: goed naar mijn lijf luisteren, goed voor mezelf zorgen, goed naar mezelf kijken, van mezelf houden, pas dan kan ik echt wat voor anderen betekenen.

(Dinsdag ondertussen, halverwege de voorgaande alinea) Gistermiddag heb ik weer een dip in de Ganga genomen, het water wordt steeds minder koud, hoewel het nog steeds wat moed vergt om erin te gaan. Maar als je er dan uitkomt, dan tintelt alles, en mijn buik is dan al warm. Ik had een klein Durga-beeldje gekocht, in afwachting van de grote die ik nog ga kopen, en die heb ik meegenomen en heel goed gewassen met zand en Ganga-water (zand is een uitstekend schuurmiddel, gebruikten ze in Nederland vroeger ook), tijdens het schoonmaken OM DUM DURGA HEY NAMAHA (SWAHA) gereciteerd, dat SWAHA hoort er eigenlijk niet bij, maar dat komt er bij mij steeds tussen, SWAHA betekent: het zij zo, ik leg mijn gebed bij de goden. De rest betekent simpel: ik buig voor Durga. Er was daar ook een andere vrouw van de Sangha, zij had ook gezwommen, en toen ik klaar was met schoonmaken, heb ik haar gevraagd om Durga even vast te houden, zomaar. Komt ze me vandaag vertellen, dat zij tot nu toe eigenlijk niet veel met de godinnen gehad had, maar dat zij nu precies zo'n beeldje gekocht had.

Gisteren en vandaag weer Satsang gehad, altijd heel veel over het enorme belang van liefde en compassie, maar soms ook heel praktische dingen, zoals dat er gisteren een westerling aangevallen en beroofd is, en ze legt dan ook gelijk een stuk verantwoordelijkheid voor dit soort dingen bij ons, namelijk dat de meesten van ons veel te gemakkelijk met geld zijn, dat we veel te vaak aan Indiers precies laten zien hoeveel geld we bij ons hebben, soms veel, en dat dat toch wel erg verleidelijk is voor sommigen. En ons nogmaals op het hart gedrukt om niet alleen rond te lopen, en zeker niet 's avonds en zeker niet op stille plaatsen. Maar dat we er ook niet gelijk paranoia over worden. En dan citeert ze weer een ZEN meester, en dan adviseert ze weer iemand over zeer persoonlijke problemen.

Toen ik nog bij het RIKZ werkte was er zo'n workshop-dag, georganiseerd voor alle vrouwen bij Waterstaat (ofzoiets, het is niet zo belangrijk). Daar was ook een workshop mediteren geleid door een Boeddhistische non. Zij haalde diep adem en zei deze ademhaling kan mijn laatste zijn. Je weet nooit zeker dat dat niet zo is. Beleef daarom iedere ademhaling alsof het je laatste is. ShantiMayi zei vandaag ook iets dergelijks, dat je nooit zeker kan weten of je morgen nog leeft, en dat je jezelf de vraag moet stellen: als ik morgen dood ben, heb ik dan goed geleefd?. Zij zegt dat zij kan zeggen dat ze in ieder geval liefgehad heeft, meer dan ze vroeger ooit voor mogelijk had gehouden.

De tijd begint op te schieten, aanstaande maandag de 8e begint Vipassana weer, tot en met woensdag de 17e. En dan ga ik zondag de 21 's middags weg, en die nacht vliegen. En ik heb langzamerhand ook weer zin om naar huis te gaan. Ik sluit weer af, het allerbeste voor jullie, Chundra

 Rondzend 8 6 maart

Nog even over wat ik vorige keer schreef: Ik vertaalde: as long as space remains, as long as sentient beings remain, may I too remain, to dispel the sufferings of the world. Vertaald: Zolang als de ruimte zal bestaan, zolang er gevoel hebbende wezens bestaan, moge ik ook blijven om het lijden van de wereld te verlichten. Ik zat met dat woord dispel. Want dat betekent niet precies verlichten. Toen vond ik dis-spell: undo the spell, in het nederlands: van de betovering ontdoen. Ik heb gisteren in de satsang aan ShantiMayi gevraagd of dat klopte: on the mark, zei ze, je hebt het gevonden, en inderdaad geeft dat een heel andere lading aan zo'n uitspraak.

Woensdagmorgen werd ik wakker, en ik voelde me zomaar veel energieker, de afgelopen dagen gingen heel goed, ik heb woensdag middag in Ganga gezwommen, 's avond nog tsa-tsa's geschilderd, ben donderdag naar de 5 AM meditatie geweest, en vandaag de bibliotheek, en muziekles, en aan het eind van de middag nog wat winkelen. Schrijf zondag nog wel weer verder.

Zaterdag: Zondag om 5 uur 's middags hebben we een bijeenkomst met Shantimayi over de Vipassana en ik hoorde net dat het de bedoeling is om direct daarna de stilte in te gaan. Dus vandaag schrijf ik voor het laatst voor de Vipassana. Ik heb er veel zin in. Maar, ja, misschien wordt het deze keer vreselijk. Dat weet je nooit van te voren. het enige dat ik weet is dat het heel goed voor me is. Alle energie naar binnen richten, heel rustig kijken naar wat er te voorschijn komt. En zijn met wat er is, wat dat ook moge zijn. Vandaag naar de waterval geweest, heerlijk onder zo'n waterstraal staan, niet te hard, maar toch stevig. Ook wel lekker om even buiten in de natuur te zijn. Maar morgen is het Holi, en je merkt dat iedereen al een beetje gek aan het worden is. Holi is het feest waar iedereen elkaar met verf besmeert. Vorig jaar had ik er absoluut geen zin in, het leek me heel eng, ik ben vroeger een keer naar carnaval geweest en dat vond ik vreselijk, al die mensen uitgelaten, en ik ben bang dat Holi daar een beetje op lijkt. Ik ben toen de hele morgen op mijn kamer gebleven. Dit jaar heb ik besloten gewoon te gaan, en maar te zien wat er gebeurt. Als ik het niet leuk vind kan ik altijd weglopen. Ik ga alleen maar in de ashram, ga niet door het dorp lopen. Het zal tegen 12 uur afgelopen zijn, en daarna is er een bandara in de ashram, dat is een speciale maaltijd, waar ook alle westerse discipelen uitgenodigd zijn. En de bandaras zijn altijd heel lekker.

Mijn energie is nog steeds heel hoog, en ik geniet ervan. Het enige is dat ik 's nacht wat onrustiger slaap, in vergelijking met voor woensdag, veel wakker, allerlei dromen. Ik denk toch dat dat ermee te maken heeft dat ik nu meer dingen doe, meer indrukken opdoe. Maar zien hoe dat verder gaat. Dit wordt relatief een korte brief, ik zal waarschijnlijk nog een keer schrijven na de Vipassana, en dan kom ik weer thuis. Het allerbeste voor jullie in nederland. Veel liefs, Chundra

Rondzend 9 19 maart

Dit wordt de laatste rondzendbrief, vandaag is het vrijdag, en zondag ga ik vertrekken. Aan het eind van de vipassana en vlak erna had ik wat heimwee, en nu nu het vertrek dichterbij komt wil ik nog zoveel doen, en voel ik dat ik me los moet scheuren van ShantiMayi, ach, het is allemaal prima.

Eerst hadden we Holi, er is dan een ritueel , met allerlei zingen, en daarna begint iedereen elkaar met verfpoeder te besmeuren, langzamerhand steeds wilder, en sommigen, net kleine kinderen, beginnen eerder. Maar het is heel leuk, en ik vond het dus best meevallen. Het grappige is dat als je probeert te ontwijken, dat het dan juist erger wordt: er was een meisje, dat wegdook voor de verfpoeder die ik heel voorzichtig op haar hoofd wou deponeren, met het wegduiken kreeg ze het allemaal in haar gezicht. Er was ook een vrouw, die had zich helemaal ingepakt, doeken en sjaals over haar hoofd en voor haar gezicht, en een zonnebril op. Dan krijg je echt de neiging om die poeder tussen de doeken te werken. De grote wereld in miniatuur. Het eigenlijke verf gooien duurt misschien een half uur, en dan gaat iedereen zich wassen. Ik bleef maar bekers water over mijn hoofd gooien, en het bleef maar rood eraf komen. Ik heb nu een hele roze BH. Daarna was er weer een bandara in de ashram. In het dorp gaan de mensen veel langer door, en dan wordt er ook gedronken door de plaatselijke bevolking, je ziet trouwens nooit dronken mensen, alleen bij feesten.

En dan de volgende dag Vipassana. Deze keer was het voor mij voornamelijk saai, zitten, heel weinig pijn (alleen mijn achterwerk eigenlijk, mijn stoeltje was wat hard, maar daar heb ik later een doek overheen gelegd, en toen was het beter) en heel erg warm, zelfs 's ochtends om 5 uur was de zaal al benauwd. En wel altijd kleren aan die schouders en de hele been bedekken. Maar ik had geen moeite met de saaiheid, dat was ook gewoon OK. En toen kwamen er allerlei pijnlijke herinneringen, alle akelige bazen, mijn ontslag in Cambodja, van alles. Normaal als je zo'n pijn ineens tegenkomt, ga je of er direct vandaan, of je gaat er allerlei drama omheen bouwen, en op beide manieren maak je het steeds erger. Wat ik nu deed, was heel bewust bij mijn ademhaling blijven, en te kijken naar de herinnering, de pijn te voelen, zonder het weg te duwen, of, er helemaal in te duiken. Toen kon ik er "doorheen zien". Dan zie ik dat ik veel van het gedrag van anderen opgeroepen heb door mijn eigen houding naar hen toe, Zo'n perfectionistisch mens, die het niet kan laten om aan haar bazen te laten zien, hoezeer ze niet aan haar hoge normen voldeden, die ben je toch liever kwijt, nietwaar? Ik kon alles vergeven, mezelf, de ander, de hele situatie in liefde drenken.

 Alleen met één situatie kon ik geen vergeving vinden, en die situatie bleef maar terugkomen, dat was een meisje op mijn zaal in het internaat toen ik 9 jaar was. Zij heeft twee jaar lang de hele zaal (28 meisjes) geterroriseerd, en mij daarmee heel veel pijn gedaan. Pas toen ik op een gegeven moment mij haar moeder voorstelde die haar zo opgevoed had dat ze dit soort dingen kon doen, pas toen kon ik haar vergeven. Op de laatste ochtend van de 10-daagse Vipassana. Toen ik al dat vergeven vertelde tijdens een sharing, zei ShantiMayi, dat dit eigenlijk geen Vipassana is, maar dat ze het wel eerlijk van mij vond dat ik dit vertelde, en dan zegt ze, dat alles wat je doet tijdens Vipassana, Vipassana is. Ze plaagt mij een beetje. Ik ben in ieder geval heel blij dat dit gebeurt is. Ik loop nu al meer dan een jaar bij een psychotherapeut, en het was me tot nu toe niet gelukt om deze zaak bij hem te brengen, ik heb het wel een paar keer geprobeerd, maar ik kon er met hem gewoon niet bij komen.

Sinds de Vipassana voel ik me echt heel fijn, een paar geweldige satsangs gehad, ShantiMayi was heel scherp: het gaat niet om al onze probleempjes, ze zegt dat als het voor 99,9% goed met je gaat, dat je dan begint te zeuren over die 0,1% moeite. Het gaat erom om overal doorheen te zien, en situaties te aanvaarden voor wat ze zijn. Ze praat ook vaak over "The Beauty Way" van de amerikaanse Indianen. Zij proberen om in alles schoonheid te zien. En dat verandert je. Verder gaat alles gewoon zo fijn. Ik zie gewoon veel scherper; hoe als ik zelf geirriteerd ben, mensen ook niet vriendelijk tegen mij zijn. Heb ook weer veel energie, nu oppassen niet te veel te willen weer. Mijn uur is bijna op, dus ik ga sluiten, Heel veel liefs Chundra.